Zakup nieruchomości lub budowa domu to proces wymagający uzyskania wielu informacji oraz dokumentów w Urzędzie Gminy, które są kluczowe zarówno dla samej transakcji, jak i późniejszej budowy. Poniżej znajdziesz szczegóły dotyczące tego, co można załatwić i sprawdzić w urzędzie.
- Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP)
- Wypis i wyrys z MPZP
- Zgłoszenie nabycia nieruchomości i podatek od nieruchomości
- Wniosek o nadanie numeru porządkowego
- Pozwolenia i decyzje dotyczące budowy
- Przekształcenia działki rolnej w budowlaną
W dużych miastach rolę urzędu gminy zazwyczaj pełni urząd miasta. W Polsce jednostki administracyjne, takie jak gminy, obejmują również miasta, a w przypadku większych aglomeracji pełnią funkcje gminne właśnie urzędy miejskie. W miastach na prawach powiatu (jak Warszawa, Kraków, Wrocław, Szczecin czy Poznań), to urząd miasta obsługuje sprawy typowe dla urzędów gminy, takie jak m.in. wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, udostępnianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) czy przyjmowanie wniosków o przekształcenie działki.
Dowiedz się także:
- Na czym polega inspekcja nieruchomości przed wydaniem kredytu?
- Jakie warunki trzeba spełnić, żeby dostać kredyt hipoteczny?
- Kredyt hipoteczny dla firm – co warto wiedzieć?
- Konsolidacja kredytów – czy warto łączyć zobowiązania? Plusy i minusy

Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP)
W Urzędzie Gminy możesz sprawdzić, czy działka, którą planujesz kupić, jest objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. MPZP to dokument określający przeznaczenie działki oraz warunki jej zabudowy, takie jak maksymalna wysokość budynków, dopuszczalne rodzaje zabudowy (np. mieszkalna lub przemysłowa), odległości od sąsiadujących obiektów czy wymagane odstępy od dróg publicznych. Jeśli działka nie jest objęta MPZP, możesz wystąpić o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (WZ), co pozwoli na określenie dopuszczalnych inwestycji na tym terenie na podstawie analizy sąsiednich nieruchomości.
Wypis i wyrys z MPZP
Jeśli chcesz otrzymać szczegółowe informacje dotyczące MPZP, możesz złożyć wniosek o wypis i wyrys z planu. Te dokumenty, dostępne na życzenie w urzędzie, są przydatne przy składaniu dokumentacji budowlanej, gdyż potwierdzają dopuszczalność planowanej inwestycji. Koszty wynoszą zwykle do 250 zł za kompletną dokumentację.
Zgłoszenie nabycia nieruchomości i podatek od nieruchomości
Po zakupie mieszkania lub działki konieczne jest zgłoszenie nabycia nieruchomości do urzędu gminy w terminie 14 dni. Urząd wyliczy wtedy podatek od nieruchomości, który właściciel musi opłacać rocznie. Na podstawie tej deklaracji ustalane są wysokość podatku oraz harmonogram płatności.
Wniosek o nadanie numeru porządkowego
W przypadku nowo wybudowanego domu należy zgłosić się do urzędu gminy z wnioskiem o nadanie numeru porządkowego, co jest wymagane do zameldowania w nowym miejscu zamieszkania. To zgłoszenie można złożyć jeszcze przed zakończeniem budowy, co ułatwia późniejsze formalności przy odbiorze budynku.
Pozwolenia i decyzje dotyczące budowy
Jeżeli budowa wymaga wyłączenia gruntu z produkcji rolnej lub przeprowadzenia innych prac związanych np. z melioracją, uzyskanie odpowiednich decyzji jest możliwe w Urzędzie Gminy. To tutaj składane są wnioski o pozwolenie na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy, jeśli dom nie przekracza 70 m². Należy również zadbać o spełnienie warunków zabudowy oraz zgody na zjazd z drogi publicznej, jeśli działka go nie posiada.
Dzięki tym informacjom z Urzędu Gminy możesz upewnić się, że wybrana działka spełnia wszystkie wymagania formalne dla planowanej inwestycji i jest zgodna z miejscowym prawem budowlanym.
Przekształcenia działki rolnej w budowlaną
Przekształcenie działki rolnej na budowlaną, czyli tzw. odrolnienie, wymaga złożenia wniosków do właściwego Urzędu Gminy. Procedura obejmuje kilka kroków:
- Sprawdzenie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP): Jeśli działka jest objęta MPZP, plan musi dopuszczać możliwość budowy. Jeśli nie jest objęta MPZP lub plan nie przewiduje budowy, należy wystąpić do Urzędu Gminy z wnioskiem o zmianę przeznaczenia działki na cele budowlane.
- Wniosek o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej: W gminach bez MPZP lub przy bardziej restrykcyjnych przepisach, konieczne jest złożenie wniosku o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. Składa się go w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami w Urzędzie Gminy. Decyzję podejmują władze gminne, a dla działek o wysokiej klasie ziemi (klasa I-III) wymagana jest zgoda Ministerstwa Rolnictwa.
- Koszty i dokumenty: Wniosek o przekształcenie działki wiąże się z dodatkowymi kosztami, które mogą sięgać kilku tysięcy złotych, zależnie od klasy i powierzchni działki. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające numer działki, wypis z ewidencji gruntów oraz mapę ewidencyjną.
